Vedan nhận giải “Sản phẩm vì sức khoẻ cộng đồng năm 2009”: ba chục triệu đồng “chuộc tội” môi trường

SGTT – Hơn một năm kể từ ngày bị phát hiện xả nước thải “bức tử” sông Thị Vải và gây thiệt hại cho hàng chục ngàn hộ dân sống ven bờ, Vedan vẫn chưa bồi thường một xu nào. Trong lúc “luồn lách” giữa những bất cập của luật lệ, né tránh và đẩy trách nhiệm “phán quyết” về các cơ quan quản lý, thì vào giữa tháng 10.2009, Vedan lại được nhận giải thưởng “Sản phẩm chất lượng an toàn vì sức khoẻ cộng đồng năm 2009”.

Đúng một năm trước, bộ trưởng bộ Tài nguyên và môi trường (TN–MT) Phạm Khôi Nguyên tuyên bố: “Đối với Vedan không thể châm chước một điều gì. Doanh nghiệp này đã gian dối ngay từ khi xây dựng nhà máy nên phải xử lý đến cùng. Vedan đã vi phạm đạo đức kinh doanh, vi phạm đạo đức đối với môi trường và lừa dối pháp luật Nhà nước Việt Nam. Tôi theo đuổi Vedan từ năm 1997, họ lừa dối và xảo quyệt khi đổ một tấn chất thải sau lên men vào rừng cao su, người dân được 100.000 đồng và tung tin là có lợi cho cây trồng. Rồi lại thông tin, chất sau lên men tạo rong biển, thức ăn cho cá rồi đổ ra biển Vũng Tàu”. Từ đó, vụ gây ô nhiễm lớn nhất nước “có tính chất lừa đảo, xảo trá thông qua việc áp dụng những kỹ thuật khoa học tiên tiến hết sức tinh vi và hiện đại” như lời ông Nguyên nhận định cứ “teo” dần theo ngày tháng. Lúc đầu tưởng chừng như vụ việc bị khởi tố, xử lý hình sự, Vedan buộc phải đóng cửa nhưng cuối cùng công ty này chỉ nộp phạt và tiếp tục gây bức xúc. Bộ TN–MT “đẩy bóng” cho tỉnh Đồng Nai, tỉnh này lại đẩy ngược lên bộ và ngay cả khi Thủ tướng chỉ đạo xử lý rốt ráo thì “rào cản” luật thiếu và hở lại được đưa ra. Còn những người nông dân mất đìa tôm, ao cá, trắng tay vì ruộng đồng ô nhiễm thì cứ mãi vô vọng trong việc chờ Vedan đền bù…

Canh chua ba khía

SGTT – Giá trị kinh tế của con ba khía ngày xưa không cao, và chỉ có một cách chế biến phổ biến là muối (mắm ba khía), và con ba khía muối đã gắn liền với những bữa cơm đạm bạc trong gia đình lao động nghèo. Ngày nay, con ba khía được những người sành ăn “chắp cánh” làm nhiều món ăn khá độc đáo như: ba khía hấp bia chấm muối ớt, rang muối, rang me… Trong đó phải kể đến món “ba khía nấu canh chua cơm mẻ bắp chuối”.

Ba khía bắt được hay mua ở chợ, chọn con cái, trọng lượng nhỏ, cầm chắc tay, yếm cứng (con đực lớn, cứng, ít thịt). Cho ba khía vào xô nhựa cùng với một cục nước đá để chúng “ngủ đông” quên kẹp! Sau đó bắt từng con ra và dùng dao chích nơi yếm cho ba khía chết. Tách mai, yếm, ngoe, càng, bỏ đi, chỉ lấy phần thân (hay để nguyên thân, càng, tuỳ thích) Rửa sạch để ráo. Xào sơ với sả, mỡ, tỏi cho thơm để ra dĩa…

Nước mắm làm bằng nước… dừa

Nhóm tác giả thuộc khoa công nghệ sau thu hoạch, trường đại học Hùng Vương (TP.HCM) vừa nghiên cứu thành công quy trình chế biến nước mắm từ nước dừa. Với khoảng 20 lít nước dừa già cho vào xoong nấu cho sôi. Sau đó nhỏ lửa giữ cho độ sôi đều, cho đến khi còn lại khoảng 2 – 3 lít. Khi nước dừa ngả sang màu vàng thì cho thêm muối, ít gừng, ít nước mắm, thử vừa đủ độ mặn thì dừng, để nguội, cho vào chai. Thời gian nấu được 2 – 3 lít mắm dừa phải mất gần cả ngày. Theo ThS Lê Thanh Hải, nước mắm dừa là một món ăn dân dã, dễ làm, mang hương vị đồng quê, là nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng. Nước mắm dừa cũng giống như bao mắm khác, cũng có màu vàng, có vị mặn và để lâu mấy cũng không hư, lại có mùi vị thơm ngon đặc biệt nên được xem như một món đặc sản của xứ dừa.

Thanh Nhã

Tràn lan bột ngọt không nhãn mác

TT – Thời gian gần đây bột ngọt không rõ nguồn gốc, đóng thành từng túi nhỏ được bày bán tràn lan ở nhiều chợ vùng ven Hà Nội. Tại chợ Hà Đông, chị Mai – một tiểu thương ở đây – cho biết giá loại này khá rẻ so với các loại bột ngọt khác có thương hiệu.

 

Một sản phẩm Miwon chính hãng được sản xuất trong nước có giá 20.000 đồng/gói trọng lượng 454g, trong khi một gói bột ngọt không hạn sử dụng, không nguồn gốc xuất xứ giá chỉ 14.000 đồng. Theo chị Mai và một số tiểu thương ở chợ Hà Đông, bột ngọt loại này thường được đóng trong bao 50kg hoặc 25kg và vận chuyển từ Bắc Giang về bằng ôtô. Tiểu thương mua cả bao và về chia nhỏ ra túi nilông bán lẻ. Chị Mai cho biết bình quân mỗi tháng bán được vài tạ bột ngọt cho các cửa hàng cơm, phở…trong nội thành.

Trong khi đó, theo số liệu từ khoa chống độc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), trong bốn tháng đầu năm 2009, khoa đã tiếp nhận rất nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng ngộ độc thực phẩm do dùng bột ngọt kém chất lượng.

HOÀNG MAI

Gần 11.000 đơn đòi Vedan bồi thường gần 1.300 tỉ đồng

Ngày 22.5.2009, Hội Nông dân (HND) của 3 tỉnh thành: TP.HCM, Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu đã có buổi làm việc với đại diện công ty Vedan Việt Nam để bàn bạc mức hỗ trợ chính thức.

Theo thống kê, của HND 3 tỉnh, đến nay đã có 10.918 đơn kiện đòi Vedan bồi thường số tiền gần 1.300 tỉ. Trong đó, TP.HCM – 1159 đơn, đòi bồi thường 325 tỉ đồng; Bà Rịa – Vũng Tàu – 5144 đơn, đòi bồi thường 600 tỉ đồng; Đồng Nai – 4615 đơn, đòi bồi thường 300 tỉ đồng. HND 3 tỉnh thành cũng đã phản đối 3 trong 5 tiêu chí của Vedan đưa ra hỗ trợ trước đây và đề nghị Vedan mở rộng thêm vùng thiệt hại, diện tích và mở rộng thêm đối tượng hỗ trợ là người đánh bắt nuôi trồng thủy sản diện vãng lai.

Các HND cũng thống nhất đề nghị HND TP.HCM thay mặt các HND làm việc với Vedan để hỗ trợ cho nông dân. HND TP.HCM đã yêu cầu Vedan hỗ trợ từ 45% đến 48% thiệt hại thực tế. Sau khi tính toán cụ thể, từng nhóm đối tượng thiệt hại, tổng số tiền mà HND đề nghị Vedan hỗ trợ là 569 tỉ đồng.

Kết thúc cuộc họp, cả hai bên vẫn chưa đi đến thống nhất số tiền hỗ trợ và tiêu chí cụ thể. Các HND đã đề nghị Vedan đầu tháng 6.2009 phải có ý kiến chính thức phản hồi về vấn đề hỗ trợ thiệt hại cho nông dân.

Clip quảng cáo hạt nêm Maggi

done

Clip quảng cáo tương ớt Tabasco

done

Dầu đậu phộng, dầu mè

Đậu đỗ không chỉ để cắn. Từ đậu đỗ có thể chiết xuất những loại dầu ngon. Từ dầu đậu phộng cho đến loại dầu hiếm quả hồ trăn (pistachio), tất cả đều giàu vị

Dầu đậu phộng

Đó là một trong những loại dầu quan trọng nhất. Nhân đậu phộng thường được nghiền, ép nóng, và tinh chế. Loại dầu có màu vàng nhạt này giàu acid béo đơn không bão hoà.

Vị: Dầu đậu phộng không có vị.

Công dụng: Dầu đậu phộng có thể nấu ở nhiệt độ cao. Lý tưởng cho chiên, nướng, chiên giòn với nhiều dầu. Dầu rất phổ biến trong ẩm thực châu Á. Trong chế biến món nguội, dầu cũng phù hợp khi vị mạnh của một loại dầu khác hoặc những thành phần và gia vị khác cần một sự hỗ trợ trung tính. Chẳng hạn thử cho chúng vào xốt mayonnaise và nước ướp bằng thảo vị.

Ô liu: vị và vùng miền

Giống như vang, vùng trồng cây ô liu đóng một vai trò quan trọng đối với dầu ô liu. Đương nhiên còn phải kể đến các yếu tố như chủng loại, thời gian thu hoạch, và năm. Hầu hết các loại dầu ô liu trên thị trường là từ Ý và Tây Ban Nha.

Dầu ô liu Ý

Ở Ý điều làm nên khác biệt của dầu là ô liu mọc ở miền Bắc, Trung và Nam. Dầu ở miền Bắc Ý gốc từ vùng quanh hồ Garda, từ Liguria, Friuli, hoặc Romagna. Vị dịu và thoảng mùi hoa. Miền Trung Ý rất phong phú về địa phương như Tuscany, Umbria, Latium – các nơi này cho ra các loại dầu có vị đậm. Dầu ô liu ở miền Nam, từ Calabria, và Apulia, thường không xuất khẩu và có vị rất đậm, được dùng làm gia vị.

Dầu không mùi vị

Dầu hạt hướng dương, bắp, đậu nành và hạt cải đều thật sự là dầu… bách dụng. Mùi vị hầu như không có và hạp với mọi món

Ảnh: S.T

Đặc trưng của chúng là xài đâu cũng được trong nấu nướng. Điều quan trọng khi nấu nướng: cho dầu vào khi chảo đã nóng. Đừng bao giờ để nóng đến độ dầu bốc khói cũng đừng cho dầu nguội vào trong khi nấu.

Dầu hướng dương

Đối với người da đỏ Bắc Mỹ, hoa hướng dương là loại cây có giá trị và đa dụng. Ngày nay, phần lớn các hoa này được trồng ở Liên Xô (bây giờ là Liên bang Nga) và Mỹ. Đức và Pháp cũng trồng một số lượng đáng kể. Dầu thu được từ hạt hướng dương chín có màu vàng nhạt, có chứa acid béo đa không bão hoà và vitamin E cao. Dầu hướng dương hầu hết là dầu tinh chế. Các loại dầu ép nguội có lợi cho sức khoẻ cũng có và là hàng cao cấp. Dầu hướng dương đặc biệt bổ dưỡng nếu nguồn hạt thu từ các nơi trồng bảo đảm về môi trường.

Quảng cáo soup ăn liền Campbells

done

Cá kho quẹt – món ăn mùi nhớ

Nồi kho quẹt chỉ toàn là cá lòng tong, cá bống, cá kèo, tép rong… thi thoảng có vài khứa cá lóc, cá trê, cục thịt mỡ… từ hôm trước. Mẹ tôi cho tất cả vào một cái ơ đất, ướp chút đường rồi đổ nước mắm vào, thêm mỡ, hành và vài ba trái ớt hiểm đỏ chót cho ngon mắt.

Lửa liu riu cho đến khi nước sắc lại, sền sệt rồi rắc tiêu vào, mùi thơm lừng. Nước mắm là linh hồn của nồi cá kho quẹt, vì vậy mẹ tôi thường chọn loại nước cốt từ những khạp mắm cá đồng để kho, tạo thành một thứ nước đặc sệt, thơm thấu trời xanh, chỉ ngửi thôi cũng thấy đã rồi. Những lúc mẹ tôi chỉ kho nước mắm, thêm chút mỡ hành cho quéo lại, màu vàng rực, mùi khen khét, “nghe” cái mùi này là đói tới óc o.

Bay leaf (lá thơm)

Bay leaf (số nhiều: bay leaves) – lá thơm. Có tên Hy Lạp là Daphni, Ấn Độ gọi là Tej pat, tiếng Anh còn có tên là Sweet Bay, Sweet Laurel. Tên khoa học Laurus Nobilus, thuộc họ Lauraceae.

Bay leaf là một loại lá thơm có từ xa xưa, dùng làm gia vị rất phổ biến trong các món ăn của nhiều nước trên thế giới từ Âu sang Á. Người ta cho rằng bay leaf xuất phát từ Thổ Nhĩ Kỳ sau đó phổ biến ở Địa Trung Hải. Hiện được trồng nhiều ở California – Mỹ và Ấn Độ.

Cá rô kho trái giác

Giác là một loại trái nhỏ, lúc sống màu xanh, khi chín chuyển sang màu tím sậm, vị chua, thuộc họ dây leo, thường mọc ở các khu rừng hoang dã, nhiều nhất là vùng U Minh Thượng. Loài khỉ rừng rất ưa loại trái này

Chọn khoảng 1kg cá rô mề còn tươi (loại cá từ 150 – 200g/con), làm sạch, ướp chút đường, nước màu, tiêu, hành lá, ớt, nước mắm cho thấm độ 10 phút. Sau đó cho vào ơ, rải đều lên cá một lớp trái giác (vừa sống vừa chín) độ 150g. Khi ơ cá vừa sôi lên, cho thêm nước vào rồi đun lửa liu riu cho đến khi trái giác chín mềm. Khi ăn, dùng đũa giằm trái giác cho nhừ ra để tăng thêm hương vị đậm đà. Thịt cá rô vừa ngọt, vừa béo, ngon hơn nhiều so với các loại cá đồng khác lại được nấu chung với trái giác, một loại hương đồng cỏ nội, tạo thành một mùi vị đặc trưng vừa chua cay, vừa thơm ngon và bổ dưỡng, giúp cho người ăn có cảm giác lạ miệng vô cùng thích thú.

Muốn ngon và hấp dẫn hơn, nên ăn kèm với bồn bồn tươi, bông súng, bông điên điển, dưa leo, chuối chát… chấm với nước cá. Dám chắc với bạn, hổng có món nào ngon hơn.

Thành Hiệp

Ô liu – trái của nắng

Ô liu, loại dầu ăn với lịch sử văn hoá xưa nhất khá đặc biệt. Khó có loại dầu nào vượt qua nhiều mặt phong phú của nó. Nội cái bảng màu của dầu ô liu cũng đã chuyển từ màu vàng nhạt đến xanh đậm. Mùi từ dịu đến nồng đậm. Nhưng cái đáng ngạc nhiên nhất là vị

Dầu ô liu có thể ngọt, hoặc đắng, vị trái cây, hoặc vị đậu, hoặc rất đậm hoặc nhẹ. Dân chuyên nghề thậm chí có thể phân biệt đâu là vị atisô, chuối, hoặc táo. Giống như vang, sự phong phú, gốc gác, vùng miền, và khí hậu, mỗi nơi đều tạo nên sự đặc trưng của các thứ dầu.

Cái lợi của dầu

Cái lợi lớn nhất của dầu là chúng không chứa cholesterol. Một số loại dầu hạt như dầu bắp có chứa sitosterin có chức năng ngăn ngừa không cho hấp thụ cholesterol vào cơ thể

Acid béo và mức cholesterol

Acid béo đa không bão hoà hạ thấp mức cholesterol trong máu. Acid béo đơn không bão hoà cũng có một hiệu quả thuận lợi nhờ làm giảm cholesterol đọng trên thành mạch máu. Các acid bão hoà thường tăng mức cholesterol trong máu.

Sản xuất dầu ăn

Những nhà máy làm dầu lãng mạn đã lùi vào quá khứ, chỉ còn lại thương nhớ. Ngày nay trái cây và hạt cho dầu tại nhiều nơi trên thế giới được chế biến bằng những phương pháp hiện đại. Một cái nhìn vào hậu trường của một nhà máy hiện đại sẽ cho bạn thấy dầu ăn được sản xuất từ hạt như thế nào

Dầu ép nguội

Đó là những loại dầu dành cho dân sành và những người theo “trường phái” thực phẩm toàn vẹn (không bỏ thứ gì từ quả, hạt trừ vỏ). Quy trình sản xuất như sau: hạt dầu được làm sạch và nghiền ra. Sau đó hạt đã nghiền được đưa vào chẻ ép dưới dạng vỏ ốc đùn dầu ra tự động. Dầu sản xuất đi qua một bộ lọc, rồi vào chai.

Ý tưởng ép nguội hoặc ép giập tuy vậy không thể thu hoạch toàn bộ dầu so với quy trình ép nóng. Đôi khi hạt hoặc ruột trái được rang vừa nóng trong lúc ép, chẳng hạn như trong quy trình ép hạt bí rợ hoặc hạt mè. Dầu chế biến cách này có được một hương vị đậm đà. Tinh chế như mô tả tiếp theo dưới đây sẽ không được phép trong quy trình ép nguội. Tuy nhiên cách xử lý bằng hơi nước ấm vẫn được. Điều này không được công bố trên nhãn hàng. Đối với dầu olive, có các quy định rất rõ ràng.

Giấm bổng

Giấm bổng, loại gia vị hết sức là “dân tộc” của đa số người Bắc. Giấm bổng ngoài vị chua còn có hương rượu và ít độ cồn nên rất dễ đánh át mùi tanh của vài loại thịt cá. Dùng tẩm ướp thức ăn, giấm bổng cho mùi thơm hấp dẫn hơn các loại giấm trái cây. Xưa kia, ở nông thôn Việt Nam, đa số người miền Bắc đều nấu rượu để dùng trong nhà hoặc xem như là một nguồn kinh tế phụ của gia đình.

Giấm bổng là một phó sản của hèm rượu để lên chua tự nhiên. Người ta nấu nếp thành xôi, cho men vào, ủ, rồi thêm nước, cho vào nồi chưng cất thành rượu trắng. Phần xác cơm rượu sau khi nấu được gọi là hèm. Hèm sau khi nấu đi nấu lại nhiều lần cho ra rượu nước hai, nước ba rồi người ta mới lược vắt lại một ít, cất vào chai, để tự nhiên qua một hai ngày hèm sẽ trở chua và được sử dụng như một loại giấm bổng bình thuờng. Nếu để nhiều ngày, giấm bổng quá chua thì đổ bỏ. Giấm bổng vẫn còn đựơc sử dụng cho đến bây giờ trong một số gia đình gốc Bắc.

Giấm bổng thường dùng cho một số món như vịt, ngan um giấm bổng. Có một món ăn gắn bó với giấm bổng như hình với bóng là bún ốc.