Cuộc truy tìm con cá triên và những món ăn “du mục”

Cũng vì “dục vọng” muốn truy tìm tông tích con cá triên (không phải là chiên) mà chúng tôi chưa thể rời khỏi Cao Bằng. Trước sự sốt sắng, nhiệt thành của những anh em huyện Bảo Lâm mà chúng tôi phải lưu lại thêm một ngày ở vùng đất này, thay vì phải đi Hà Giang như đã định. Cũng may, tính ngẫu hứng như “truyền thống” của những chuyến du khảo văn hóa như thế này đã giúp chúng tôi phát hiện thêm nhiều điều kỳ thú…

Con đường gian khổ

Sông Gâm với chiếc bè tre của người miền nú

Trưởng đoàn Nguyễn Duy ra một quyết định khá lấp lửng: sẽ đi thẳng Hà Giang nếu anh em ở huyện Bảo Lâm không mua giùm được con triên; nếu có, sẽ ở lại huyện. Có lẽ, máu ghiền sưu tập những món ngon vật lạ hiện hữu trên đời đã thấm vào người anh từ bao giờ. Anh thèm được nếm qua loài thủy tộc chỉ có ở sông Gâm này.

Con đường quốc lộ 34 đi từ thị xã Cao Bằng đến thị trấn Ba Lâm thật hiểm trở. Đèo nối đèo, dốc nối dốc lên tận những đỉnh cao chót vót. Có những đoạn đèo nhìn xuống vực sâu hun hút đến rợn người. Lái xe Hoàng Nguyên của HTV, bình thường hay đùa giỡn, nói cười, hôm nay cứ im lặng như thóc. Nhiều lúc, anh chạy xe như giận dỗi con đường. Mà cũng dễ thông cảm cho anh, vì chỉ khoảng 180km thôi mà đã đến khoảng 30km là những đoạn đường dằn xóc! Có những đoạn đường bị sạt lở, cheo meo chỉ còn lại phần diện tích vừa đúng cho một chiếc xe qua.

Được cái bù trừ là cảnh đèo quá đẹp. Đèo Tĩnh Túc, đèo Tà Phình mang trên mình những bức tranh – nói như kiến trúc sư Nguyễn Trọng Huấn – là “không bút mực nào tả xiết”. Những đám ruộng bậc thang thiên hình vạn trạng, phối màu tạo sắc thật tuyệt vời. Có khi chúng chỉ con con như chỉ vừa lòng bàn tay, khi thì trải dài từ chân núi lên tận đỉnh núi. Những miếng ruộng vàng ươm đang chờ gặt hái, khi thì lan đến tận bờ suối, khi thì ngay trên đỉnh đầu xe. Những đám cây hoa dại màu tím hồng trông rất lạ, thường được đạo diễn Lê Vũ Hoàng chọn làm tiền cảnh để ghi hình ruộng bậc thang. Những vách núi hùng vĩ mang đầy những vết cắt sắc ngọt. Sông Gâm mùa này nước chảy hiền hòa, lãng đãng trôi những chiếc bè tre của những người dân tộc miền núi…

Những bữa ăn “du mục”

Bữa ăn dã chiến ngon lành vì ai nấy đều đói ngấu

Nói thì nói vậy, nhưng chả lẽ không ghé huyện khi anh em không tìm được cá mà vẫn mời mọc nhiệt tâm? Vả lại cả đoàn cũng mệt phờ người khi đi qua đoạn đường gian khó trên. Cả trăm cây số đường đèo không thấy bóng một quán ăn. Mãi đến gần ba giờ chiều, khi gần đến Bảo Lâm, chúng tôi mới ghé vào một quán ăn trông khá xập xệ trên bờ sông Leo thuộc thị trấn Bảo Lạc. Một bữa ăn “du mục” diễn ra, gồm bánh đa cua ăn liền do chính anh Duy mang theo, phở xào và đĩa lòng heo của quán. Ẩm thực “tình thế” vậy mà ngon đến lạ lùng vì ai nấy đều đói rã.

Trong bữa cơm mời, thật là tiếc khi nghe anh Hoàng Văn Páo, làm ở ban tuyên huấn huyện, bảo là mới đánh lưới sẩy một con cá triên khoảng ba ki (ký lô) ngày hôm qua! Cá triên trên sông Gâm ngày trước, có người đánh mìn, bắt được một con nặng đến 70 ki. Chúng là loài thuộc họ cá trê, thịt đã ngon, xương nấu canh rất ngọt, giá bán hiện thời đến 100.000đ một ký. Để “an ủi” phần nào chúng tôi, các anh đã đãi một bữa nào là gà đồi, ba ba, cá chép suối, ong rừng…

Cảnh đẹp ruộng bậc thang

Anh Páo cùng với anh Đàm, anh Hữu còn “đãi” thêm cho đoàn bằng kể về những món ăn mang tính du canh du cư của những người dân tộc miền núi của huyện. Món cơm mèn mén nấu bằng ngô (bắp) của người Mông (không phải H’Mông nhiều người vẫn lầm như anh Páo hiệu chỉnh), có thể mang đi “khắp thế giới Việt Nam” ăn mà không sợ bị hư. Món thịt chua, cá chua đặc trưng của người Tày ăn với cơm nắm ngon đến không biết no là gì. Thịt treo bếp cũng là một món “du mục” khá bản sắc của vùng.

Rượu cán ngèo, đặc sản của Bảo Lâm, cũng làm từ ngô, được ủ men lá, hạ thổ trước khi cất. Những người Mông như anh Páo, khi quá chén loại rượu này, cũng thường “hạ thổ” nằm lăn đất để mau qua cơn say như tương truyền. Phụ nữ Mông thường là những người hay che dù cho chồng ngủ trên những vệ đường khi chàng quá say sưa với bè bạn. Cũng chính vì yêu tập tục này mà anh Páo đã chọn lấy một cô giáo người Mông thay vì cô sinh viên Học viện báo chí học chung trường người Kinh, quê ở tận Bình Dương…

Bài và ảnh: Đoàn Đạt

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: