Điểm cuối của cuộc hành trình

Gò Đen (Long An) được chọn làm điểm đến cuối cùng ngay từ khi xuất phát chuyến hành trình. Địa chỉ rượu này nổi tiếng nhất Nam Bộ ngót trăm năm qua, cũng như gạo Nàng Thơm Chợ Đào của đồng đất Cần Đước cách Gò Đen chỉ hơn chục cây số. Nhưng đang trong cao điểm của mùa nắng phương Nam, nên những cánh đồng lúa Nàng Thơm vẫn còn đang trơ rạ…

 

Một vùng quê rượu

 

 

Đi tìm rượu gốc Gò Đen

 

Khác hơn Bàu Đá của miền Trung hay Làng Vân của miền Bắc, là những làng rượu, thì Gò Đen lại là một vùng rượu. Thị tứ Gò Đen, trung tâm của xã Phước Lợi, huyện Bến Lức, tỉnh Long An, nằm trên QL 1A, cửa ngõ xuôi về miền Tây, cách TP.HCM chỉ 25 km. Thị tứ này ngày nay là điểm giáp ranh của 3 xã Long Hiệp, Phước Lợi và Mỹ Yên, là quê hương của rượu Gò Đen từ xa xưa. Nếu “tính đúng, tính đủ” thì khu vực sản xuất rượu Gò Đen còn bao gồm một phần 2 xã Phước Lý và Tân Bửu cuả huyện Cần Giuộc nằm kề cận.

 

 

 

 Chủ mời và khách nếm trong chòi lá rợp mát vườn cây.

 

Theo mách bảo của mấy người bạn ở Đài truyền hình Long An, chúng tôi chọn ấp 4, xã Phước Lợi, nằm cách thị tứ Gò Đen về phía đông chừng 5km làm điểm đến. Lò rượu Tám Minh, Nguyễn Văn Minh được anh Nguyễn Văn Vũ, phó chủ tịch UBND xã xác nhận là địa chỉ làm ra rượu Gò Đen thứ thiệt. Hỏi thăm vài bà con chung quanh, cũng được chỉ đến địa điểm này.

Căn nhà ngói 3 gian nằm khuất trong bóng vườn rợp mát. Trông nếp nhà cũng vào loại bình thường, nhưng nét phong lưu thấy rõ ở những cây cảnh bày biện trong vườn, và nhất là cái chòi lá nhỏ góc vườn có kê chiếc bàn đá và treo đầy phong lan. Chúng tôi được chủ nhà mời ngồi vào chòi. Dù chưa kịp hỏi mục đích của cuộc viếng thăm, cùng với bình trà, chủ nhà còn đặt thêm lên bàn chai rượu và nói, ngồi ngoài này nhâm nhi mát hơn. Anh Tám Minh là đời thứ ba được truyền nghề nấu rượu, nhưng vợ anh, cũng là người trong xóm thì có đến 4 đời. Sau khi chủ, khách mỗi người trăm phần trăm một ly nhỏ, Nguyễn Duy gật gù chép miệng một lúc rồi “phán”: vị của Gò Đen còn“thâm hậu” hơn cả Phú Lễ và Xuân Thạnh! Tuy nhiên, hiện tại dòng rượu Gò Đen đang theo khuynh hướng phục vụ số đông nhậu nhiều và vui lâu, nên khó tìm được loại rượu trên 45 độ. Nếu muốn có, khách phải đặt hàng trước. Ngoài rượu chưng cất mà dân gian vẫn gọi là rượu đế, Gò Đen còn sản xuất một loại rượu gài thơm ngon hảo hạng gọi là rượu nếp than, vì chúng được làm từ giống gạo nếp đặc biệt có màu huyết dụ. Nhưng khác hơn rượu gài của đồng bào các dân tộc miền núi, rượu nếp than Gò Đen được ủ từ cơm nếp với men và chỉ sau 1 tuần thì mẻ ủ cho ra rượu mà không cần phải đổ nước vào khi uống. Sợ bị sa đà vào những đợt trăm phần trăm, sau một lúc hỏi han ghi chép, chúng tôi xin gia chủ cho được ghi hình lò rượu nhà anh đang chờ nổi lửa. 

 

Lối ra không chỉ của Gò Đen

 

 

Lò rượu nhà anh Tám Minh nổi lửa.

 

Còn qui mô gấp mấy Bàu Đá và Làng Vân, nếu có thể thu gom trong một ngày, số rượu mang tên Gò Đen được bày bán suốt mấy chục cây số trên QL 1A từ Bình Chánh của TP.HCM xuống tới tận thị xã Tân An của Long An, thì khó huy động đủ tàu xe nào mà chở cho hết. Hơn thế nữa, có không biết bao nhiêu thứ rượu Gò Đen đóng chai tràn ngập trên địa bàn TP.HCM, vào tận các siêu thị danh tiếng. Trong khi đó, theo thống kê của huyện Bến Lức thì trong 408 hộ còn đang nấu rượu của 3 xã, không có lò nào có qui mô như công ty hay xí nghiệp, chỉ duy nhất 1 hộ có bán rượu hình thức đóng chai dán nhãn, mỗi ngày chỉ vài chục lít. Người làm rượu Gò Đen chỉ sản xuất nhỏ theo khả năng, sau đó bán lại cho làng xóm tiêu dùng hay người thu mua gom nhỏ lẻ. Họ cũng không biết cái thứ rượu được bày bán trên quốc lộ và trong các cửa hàng, siêu thị mang tên Gò Đen là từ đâu ra.

Cuộc chiến thật, giả này ở các làng rượu truyền thống đã cho thấy rõ phần yếu thế đã thuộc về phe thứ thiệt, và nguy cơ tuyệt diệt của những tên tuổi “quốc tửu” là có thể nhìn thấy. Đó cũng là nỗi chạnh lòng của chúng tôi sau mỗi lần vui mừng khi tận mắt những lò rượu gốc, những nghệ nhân còn giữ được bí quyết của làng nghề. Nhưng ở Gò Đen đã có tín hiệu vui. Đó là sự vào cuộc của chính quyền địa phương.

 

 

Những chiếc tĩn này có hơn trăm năm ủ rượu.

 

Theo những người có trách nhiệm tại xã Phước Lợi cho biết, tỉnh Long An đang quyết tâm vào cuộc để bảo vệ lấy một nghề truyền thống, một sản phẩm mà theo đánh giá của chính quyền địa phương thì đây là một tài sản quốc gia. Lộ trình này bao gồm: lập một Hiệp hội của những người sản xuất; bảo hộ và trao độc quyền thương hiệu rượu Gò Đen cho Hiệp hội; chuẩn hoá qui trình sản xuất và kiểm định chất lượng thành phẩm của tất cả thành viên Hiệp hội trước khi được “chia phần” nhãn hiệu; công nghiệp hoá khâu đóng gói bao bì và tìm một lối ra thị trường chung cho mọi thành viên. Và, dĩ nhiên là sẽ kiểm soát chặt hàng gian, hàng giả bằng luật pháp. Hiện tỉnh đã chi hơn 1 tỉ đồng để có được bản điều tra tổng thể đến từng hộ. 100% số hộ sản xuất đã tán thành phương án này. Một ban chấp hành Hiệp hội lâm thời cũng sắp ra mắt nay mai. Vùng quê rượu Gò Đen đang trong những ngày phấn chấn.

Và chúng tôi xin được loan tin vui này đến Bàu Đá, Làng Chuồn, Kim Long, Làng Vân, Mẫu Sơn, Phú Lễ, Xuân Thạnh… và toàn thể bà con người Việt yêu mến rượu quê Việt khắp trong và ngoài nước từ điểm kết thúc cuộc hành trình kéo dài 31 ngày, qua 7.262 km của chúng tôi.

 

 

Nguyễn Trọng Tín – Đoàn Đạt

 

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: