Nhớ món rau mùa lũ

Khi con nước ngầu đục tràn lên trắng đồng, là lúc lũ cá bơi ngược dòng đẻ trứng. Sau những đêm bão, cây cối đổ ngả nghiêng, mới thấy luống rau ngoài vườn có giá hơn bất cứ thứ gì…

Trứng luộc chín dầm nước mắm để chấm rau như một loại “xốt” đặc hiệu chỉ dành cho món này.

Mùa bão lũ, nồi cá trứng kho tiêu, đĩa rau luộc trong bữa cơm ngày mưa không chợ búa, mà thấm tình đồng đất.

Cá lội ngược dòng

Đến mùa lũ lớn nước cuồn cuộn, thốc tháo tràn bờ, rồi ngập úng nhiều cánh đồng còn sấp ngửa luống cày mùa xuống giống. Rồi từ những luống cày, những con mương nhỏ dẫn vào rẫy, những khe truông trôi qua khu vườn trở thành chốn cho bầy cá trứng ngược dòng sinh nở.

Mùa lũ quê tôi có những đứa trẻ đêm nằm chong mắt nghe mưa rả rích, sáng sớm hôm sau đứa nọ rủ đứa kia chỉ mang rổ đi theo những đường mương giữa những vồng khoai hay xúc vào những đám cỏ ven hai bờ khe, bắt được những con cá bụng căng trứng. Cá trắng, cá lóc cho đến bọn cá lúi (loại cá gần như cá kèo, chỉ thấy xuất hiện vào mùa lũ ở vùng sông miền núi Ninh Thuận, thịt rất béo). Rồi thì cua, tôm cũng từ sông lên đồng… Cái thú cả chòm xóm thi nhau đi xúc cá, giăng lưới bắt cá trứng trở thành những kỷ niệm khó quên.

Mùa lũ. Chuyện đồng áng cũng đình lại, chợ búa ế ẩm. Những bữa cơm canh cà chua mới hái ngoài vườn với cua trứng, điểm vài cọng lá me ngọt thanh, bọn trẻ con chúng tôi ăn miết không biết no. Những nồi cá lúi trứng kho tiêu, thơm cả một góc phòng. Nồi cá của mẹ tôi nhiều khi đâm ra hao hụt vì bọn trẻ háu ăn cứ nghe mùi cá lúi kho tiêu là đứng cầm chén cơm há hốc mồm nhìn thèm thuồng làm người lớn cầm lòng chẳng đặng.

“Gam màu” của rau

Giờ đây, khi ngồi bên đĩa rau thập cẩm chấm trứng vịt luộc dằm nước mắm của quán xá, món rau không đơn giản là nhiều thứ rau cộng lại mà còn có những thứ rau mùa lũ xưa ẩn hiện.   Ảnh: C. K  

Mùa lũ. Không chợ búa. Cá trứng ăn miết cũng ngán, thì bữa cơm lại càng gầy khuyết với “rau vườn bảy món”. Có khi, sau đêm bão, ngoài vườn cây cối đổ ngổn ngang. Chỉ có một loại có bề tươi tốt là những luống rau của mẹ. Rau đọt khoai lang mùa này tươi tốt non nõn. Có khi cả nhà quây quần bên mâm cơm chỉ có đĩa rau luộc thập cẩm, trong đó đọt lang làm chủ đạo. Ăn đọt lang hay đọt dền luộc còn nhớ da nhớ diết chén mắm gừng của mẹ và chén ruốc phi tóp mỡ.

Ngày bão, ngọn bí ngọn bầu trên giàn cũng có giá hơn bất cứ thứ gì. Ngọn bí ngọn bầu nấu canh, luộc chấm mắm tỏi hay xào tỏi đều ngon hết biết, ăn với cơm tinh gạo mới, bụng no mà cái miệng, con mắt chưa no. Những thứ ấy, ở quê nhà, cứ vói tay ra vườn là đụng tới. Bão lũ nhà dột cột xiêu đến mấy, luống rau xanh ngoài vườn cũng cứ nguyên vẹn xanh um. Giàn mướp bên hiên cũng lên ngôi ngày không chợ búa.

Hôm nay, quê tôi có nhiều nhà con cái đi bôn ba kiếm sống thập phương, có người làm đến ông này bà nọ, nhưng về quê lại thèm đến điên đảo một bữa cơm tinh gạo mới ăn với tô nước dền đỏ và đĩa “rau luộc thập cẩm” chấm mắm ruốc phi tóp mỡ. Có người nhắc đến mùa bão lại nhớ góc buồng hâm hẩm than ấm- nơi mẹ và em nhỏ đang nằm, nhớ mùi cá lúi, cá trắng trứng kho tiêu…

Mùa này, nghe đài báo mưa bão quê nhà, ký ức ấy lại thác lũ về!

Chắt chiu trong âu lo, trăn trở là nghĩa tình trong bữa cơm rau đạm bạc ngày xưa…

Nguyễn Vĩnh Nguyên

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: