Mở ra thị trường nghiên cứu

Những ngày qua, thông tin về một hợp đồng chuyển nhượng bản quyền giống lúa trị giá 10 tỉ đồng gây xôn xao dư luận. Giá chuyển nhượng cao có phần nhờ đây là một sản phẩm có thị trường, khác với những sản phẩm nghiên cứu rồi… xếp xó khác

Giá trị của thị trường

PGS-TS Nguyễn Thị Trâm và giống luá TH3-3 được bán bản quyền 10 tỉ đồng. Ảnh: Đình Tường

PGS-TS Nguyễn Thị Trâm, nguyên phó viện trưởng viện Sinh học nông nghiệp (trường Nông nghiệp 1, Hà Nội) cho biết bà bắt đầu phát hiện giống lúa lai TH3-3 từ năm 2001, sau hơn bốn năm nghiên cứu cùng các cán bộ của viện, TH3-3 chính thức được công nhận hiệu quả và được cấp chứng nhận bản quyền. Từ năm 2005 cho đến cuối tháng 5.2008, giống lúa này đã được bà Trâm cung cấp cho thị trường giống ở nhiều địa phương, đạt kết quả khá cao (từ 600 – 1.000 tấn hạt lai/năm, năng suất năm sau cao hơn năm trước khoảng 20%). “Thực tế cho thấy giống lúa này rất được nông dân tin tưởng. Hiện diện tích cấy đã tăng lên 20.000 – 30.000 hecta. Thậm chí vụ xuân vừa qua, TH3-3 còn gây cơn sốt giống. Có thể nói chúng tôi bán TH3-3 là không chỉ bán bản quyền mà còn bán cả thị trường” bà Trâm nói.

Ông Đoàn Văn Sáu, giám đốc công ty TNHH Cường Tân (Nam Định) cho biết lý do mua đứt bản quyền TH3-3 với giá kỷ lục 10 tỉ đồng là vì nhìn thấy những tiềm năng rất lớn của giống lúa này. “Trước khi mua, chúng tôi đã có nhiều năm làm việc với TH3-3 và thấy nó có rất nhiều ưu điểm như thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất cao, chống chịu sâu bệnh tốt, cho chất lượng gạo ngon. Sau mỗi mùa vụ, khách hàng của công ty cũng tăng lên rất nhiều”- ông Sáu nói. Cũng theo ông Sáu, việc mua bản quyền đã được thương lượng từ lâu với mức giá từ 3 tỉ lên 5 tỉ rồi “gút” 10 tỉ vào tháng 6.2008.

Không sợ rủi ro, chỉ lo mất trộm

Theo hợp đồng đã ký thì 10 tỉ đồng sẽ được thanh toán thành bốn đợt, kéo dài đến cuối tháng 6.2009. Trong thời gian này, bên bán giúp bên mua đào tạo cán bộ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ sản xuất hạt lai F1; chuyển giao quy trình kỹ thuật duy trì dòng bố mẹ để bên mua tự duy trì. Nếu bên mua chưa đủ điều kiện duy trì dòng bố mẹ thì bên bán sẽ có trách nhiệm sản xuất hạt giống bố mẹ cung cấp cho bên mua theo yêu cầu hàng năm.

 Bà Trâm cho biết, khi bán đứt bản quyền TH3-3 cho công ty Cường Tân, bà đã xem xét đến mục tiêu khai thác giống công ty này đặt ra có phù hợp với nguyện vọng của bà không. “Chúng tôi không muốn ai đó độc quyền TH3-3 để thu hẹp diện tích trồng, nâng giá bán lên. Chính vì vậy mà trong hợp đồng, bên mua còn phải cam kết một số điều kiện về giá bán giống đến tay nông dân, diện tích nhân giống, phát triển…” bà Trâm nói. Cũng theo bà Trâm, với số tiền đã bỏ ra mua bản quyền, Cường Tân chỉ cần làm ra 4.000 tấn là lấy lại được nên cũng không có lý do gì để họ phải vi phạm hợp đồng làm mất uy tín.

Ông Sáu cho biết, việc mua độc quyền TH3-3 đã được cân nhắc nhiều mặt, trong đó có những rủi ro trong quá trình thực hiện. “Tuy nhiên chúng tôi không ràng buộc trách nhiệm bồi thường gì với bên bán vì tin không có rủi ro nào quá nghiêm trọng sẽ xảy ra. Chỉ có một chút băn khoăn là công nghệ sẽ bị lọt ra ngoài vì khó mà kiểm soát chặt chẽ được…” ông Sáu nói.

Luật chơi chưa đầy đủ

Theo TS Phạm Đồng Quảng, phó cục trưởng cục Trồng trọt, bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, việc chuyển nhượng bản quyền giống hiện còn nhiều bất cập. Nhiều vụ chuyển nhượng, bên bán chỉ mới bảo hộ giống F1, chưa đăng ký bảo hộ giống bố, mẹ nên khiến bên mua bị thiệt hại khi bị nhân trộm giống. Quy định chuyển nhượng thực hiện theo cả luật sở hữu trí tuệ và luật chuyển giao công nghệ nên có độ chênh khi tính toán giá trị hợp đồng.

Theo PGS-TS Lê Minh Thu, thành viên hội Giống cây trồng Việt Nam, cho phép chuyển nhượng bản quyền giống giúp thu nhập của cán bộ làm khoa học được cải thiện chính đáng, khuyến khích họ nghiên cứu. Những cam kết phụ trong hợp đồng chuyển nhượng giống lúa TH3-3 nói trên là do thiện chí hai bên, chứ không phải quy định bắt buộc của pháp luật. Vì vậy nếu có những vụ mua bán độc quyền giống mà hai bên không đưa vào những cam kết tương tự như vậy thì cũng không ai làm gì được họ. Trừ lương tâm của người làm khoa học…

Vĩnh Huy

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: