Mắm cáy Hoành Nha

Huyện Giao Thuỷ ngoài nước mắm Sa Châu nổi tiếng còn có mắm cáy ở thôn Hoành Nha rất thơm ngon và hương vị đậm đà.

Con cáy có 2 càng lớn màu đỏ thường sống ở vùng ven sông Sò, sông Hồng, đục lỗ bên bờ sông, bờ ruộng để ẩn. Bắt cáy có hai cách, câu và đào.

Vào dịp tháng 2 – 3 âm lịch, khi lúa chiêm đã chăm bón xong, các bà các chị ở làng Hoành Nha rủ nhau đi bắt cáy xa hàng chục cây số. Mỗi người chỉ sắm 1 cần câu, đoạn dây gai và mồi câu là ruột ốc hột. Men theo bờ sông, bờ ruộng thả mồi vào miệng lỗ, cáy bò từ trong hang ra quặp lấy mồi. Thế là nhấc cần câu lên túm lấy đưa cáy vào giỏ. Còn đào cáy thường vào mùa đông, khi gió heo may về, cáy làm mà nằm lỳ trong hang. Người đi đào cáy chỉ cần sắm chép hoặc thuổng và cứ theo bờ mương hay bờ ruộng tìm hang cáy mà đào, đào mỗi ngày một người cũng có thể được giỏ đầy.

Cáy câu hay đào được đem về ngâm xuống ao 3 – 4 giờ cho nhả hết đất rồi vớt lên xóc kỹ. Xé cáy bóc mai, bỏ yếm để cho ráo nước mới đem giã lấy nước. Cứ 3 bơ cáy “đi” với 1 bơ muối (ống bơ loại kg). Cáy giã xong cho vào hũ sành đậy kín để vào góc sân hay góc vườn. Ngày nắng to đem hũ mắm cáy ra phơi, đảo cho đều. Cáy giã xong cũng như hũ cáy không để ruồi nhặng bu vào và tuyệt đối không để nước mưa lẫn vào mắm.

Trong thời gian để cho mắm ngấu ngả còn cho thêm cơm khô rang hay vỏ dứa chín phơi khô sấy. Đấy là 2 nguyên liệu phụ gia để cho mắm có hương và màu sắc đẹp. Để mắm trong thời gian 3 – 6 tháng rồi đem nấu. Mắm cáy sôi kỹ thì đảo đều, đổ ra rổ mau hay rá có lót vải lọc. Nước mắm lọc xong thường chứa vào vại sành cho lắng, sau đó gạn tách thì được 2 loại là mắm nước và mắm bột. Để càng lâu mắm càng ngon, ngọt. Những hũ mắm cáy đem chôn xuống đất càng lâu thì chất lượng của mắm càng cao.

Nước mắm có màu cánh dán hoặc vàng dịu như mật o­ng rừng, trông thật bắt mắt đem ra ăn với xôi hay thịt ba chỉ luộc thì thật là tuyệt. Mắm cáy Hoành Nha thường dùng để chấm với rau khoai lang luộc, còn mắm cáy bột chấm với cà ghém muối sổi hay muối chua là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gạo mới ở vùng này. Trước đây, hầu như nhà nào ở Hoành Nha cũng có hũ mắm cáy. Bây giờ, cáy còn rất ít do đồng ruộng dùng thuốc BVTV và phân vô cơ nhiều. Mắm cáy Hoành Nha, một đặc sản ẩm thực cổ truyền, có lẽ không nên để thất truyền.

(Nguồn: Namdinh.vn)

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: